Zawód kierowca - większa odpowiedzialność pracownika, mniejsze kary dla pracodawcy
Do Sejmu trafił projekt zmiany ustawy o transporcie drogowym. Według nowelizacji jeśli kierowca wykonuje przewóz drogowy z naruszeniem warunków lub obowiązków przewozu drogowego, ma ponosić za to wiekszą niż obecnie odpowiedzialność. Natomiast kary nakładane na podmioty zatrudniające kierowców mają być mniejsze, nakładane według nowych kryteriów i uzależnione od liczby pracowników na stanowisku kierowcy.
Obecnie kary ustalone są w sztywnej wysokości
Co do zasady, każdy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, i narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:
- przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,
- publicznym transporcie zbiorowym,
- czasie pracy kierowców,
- odpadach,
- ochronie zwierząt,
- ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów,
- bezpieczeństwie żywności i żywienia,
- wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych,
- wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych
Co do zasady suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć:
- 15.000 złotych - w odniesieniu do kontroli drogowej,
- 30.000 złotych - w przypadku kontroli w przedsiębiorstwie.
Karani będą kierowcy i osoby zarządzające transportem w firmie
Zgodnie z proponowanymi zmianami rozszerzoną odpowiedzialność ma ponosić kierowca, który wykonuje przewóz drogowy z naruszeniem warunków lub obowiązków przewozu drogowego. Jeżeli nowe przepisy wejdą w życie, będzie on podlegał karze grzywny w wysokości od 300 do 2.000 zł. Wykaz poszczególnych naruszeń oraz wysokość kar za dane przewinienie zostanie określona w nowym załączniku do nowelizacji.
Nowością ma być również karanie osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osób zarządzających w przedsiębiorstwie transportem drogowym, a także innych osób wykonujących czynności związane z transportem drogowym. Jeżeli wymieniona osoba naruszy obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuści - nawet nieumyślnie - do powstania takich naruszeń, podlegać będzie karze grzywny od 500 do 2.000 zł.
Złamanie przepisów musi być zawinione
Odpowiedzialność kierowców i osób zarządzających będzie uzależniona od winy umyślnej bądź nieumyślnej, a nie tzw. winy obiektywnej (jak to jest obecnie w stosunku do przedsiębiorców). Rozwiązanie takie ma dać pewność, że kierowca lub osoba zarządzająca transportem odpowiada tylko za swoje zachowania, a nie w razie stwierdzenia samego naruszenia - bez związku pomiędzy naruszeniem a działaniem kierowcy czy osoby zarządzającej.
Zmniejszą się kary nakładane podczas kontroli drogowej oraz w przedsiębiorstwie
Za naruszenia w transporcie drogowym wciąż oczywiście będą odpowiadać podmioty wykonujące przewóz drogowy (np. przedsiębiorcy, przewoźnicy). Niemniej jednak w projekcie rozporządzenia obniżono:
- wysokość kary za pojedyncze naruszenie - z 15.000 zł do 10.000 zł,
- łączną wysokość kar nakładanych podczas kontroli drogowej - z 15.000 do 10.000 zł.
Zaproponowano, aby wysokość kar nakładanych w wyniku kontroli w przedsiębiorstwie była uzależniona od liczby wykorzystywanych do przewozu kierowców. W związku z tym łączna wysokość kar nie będzie mogła przekroczyć:
- 15.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego lub wykorzystującego do wykonywania przewozów drogowych do 10 kierowców,
- 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego lub wykorzystującego do wykonywania przewozów drogowych od 11 do 50 kierowców,
- 25.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego lub wykorzystującego do wykonywania przewozów drogowych od 51 do 250 kierowców,
- 30.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego lub wykorzystującego do wykonywania przewozów drogowych ponad 250 kierowców.
Podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym też mogą być karane
Odpowiedzialne za łamanie przepisów o transporcie drogowym będą również podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności:
- spedytorzy,
- nadawcy,
- odbiorcy,
- organizatorzy wycieczek
- organizatorzy transportu.
Aby jednak mogli oni odpowiadać za naruszenie, okoliczności sprawy i dowody muszą jednoznacznie wskazywać, że podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. Podmioty te mogą być kontrolowane również przez inspekcję pracy. Łączna wysokość kar w tym przypadku nie może przekroczyć 40.000 zł.
Pracodawca postępował zgodnie z prawem, a mimo to naruszenie nastąpiło - nie zostanie ukarany
Zgodnie z zaproponowanym brzmieniem dodanego art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie będzie można nałożyć kary za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
- odpowiednią organizację i dyscyplinę ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, a także umowy AETR;
- prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia i premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia WE w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W razie naruszenia powyższych zakazów karze grzywny podlegać będzie kierowca lub osoba odpowiedzialna za złamanie prawa.
Dodatkowo nie będzie się wszczynać postępowania, a to wszczęte będzie umarzane, jeżeli:
- okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a nastąpiło ono na skutek okoliczności, których pomiot nie mógł przewidzieć;
- za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zacieśni się współpraca inspektorów pracy i transportu drogowego
Zgodnie z projektem inspektor pracy będzie przekazywał protokół oraz inne dokumenty związane z ujawnieniem naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego do właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, który po ich otrzymaniu zobowiązany jest do dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie.
30-dniowa karencja na zapłacenie kary
Kolejnym novum zaproponowanym przez nowelizację jest zasada, że decyzja ostateczna nakładająca karę pieniężną staje się wykonalna dopiero po upływie 30 dni od dnia doręczenia. Natomiast w przypadku wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego decyzję będzie można wykonać dopiero po:
- odrzuceniu skargi,
- cofnięciu skargi lub
- wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia o oddaleniu skargi.
Podstawa prawna:
- projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie innych ustaw (druk sejmowy nr 4061).