ZASADY USTALANIA PODSTAWY WYMIARU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA EMERYTALNE I RENTOWE SĄ NIEZGODNE Z KONSTYTUCJĄ!
16 lutego 2010 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Przepis ten traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.
1. Przepisy rozporządzenia składkowego „dyskryminują” zleceniobiorców
Rozporządzenie składkowe w § 2 ust. 1 zawiera katalog przychodów, które nie stanowią podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, uiszczanej przez pracodawcę i zleceniodawcę. Przepis ten (pkt 6) wymienia m.in. wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te świadczenia na rzecz pracowników, wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalenty pieniężne za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego. ZUS interpretując ten przepis w związku z § 1 rozporządzenia oraz na podstawie wykładni gramatycznej, twierdzi, że zwolnienie to dotyczy tylko pracowników, czyli nie obejmuje osób wykonujących pracę np. na podstawie umowy zlecenia.
Tymczasem przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy Kodeksu pracy nie dają podstaw do wyłączenia zleceniobiorców z zakresu podmiotowego kwestionowanej regulacji o charakterze wykonawczym.
Nie ma podstaw do różnicowania sytuacji pracowników i zleceniobiorców
Zdaniem TK § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przez to, że nie dotyczy zleceniobiorców wykonujących pracę w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę w zakresie wartości świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalentów za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalentów pieniężnych za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego, jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 lutego 2010 r., P 16/09).
2. Resort pracy już pracuje nad zmianą niekonstytucyjnych przepisów
Wspomniany przepis, uznany za niegodny z Konstytucją RP, traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Orzeczenie Trybunału może stanowić wskazówkę dla sądu pytającego (oraz dla innych sądów w podobnych sprawach), że przepis, w stosunku do którego zgłoszono wątpliwość, jest niekonstytucyjny, co daje sądowi możliwość wyciągnięcia z tego faktu wniosków przy wydawaniu orzeczenia.
Podobno resort pracy rozpoczął już prace nad zmianą rozporządzenia „mając na uwadze wątpliwości co do jego zgodności z konstytucją oraz fakt, iż zjawisko zatrudniania osób fizycznych na podstawie innej niż umowa o pracę ma duże znaczenie społeczne”.
