TK: pomostówki zgodne z konstytucją
Zasady przyznawania emerytur pomostowych budziły kontrowersje już na etapie prac nad projektem ustawy. Dnia 16 marca 2010 r. przepisami zajął się Trybunał Konstytucyjny i… orzekł, że nie są one sprzeczne z Konstytucją RP!
Trybunał Konstytucyjny przyjrzał się przepisom ustawy o emeryturach pomostowych na wniosek grupy posłów. Argumentowali oni, że przepisy ustawy są niezgodne z Konstytucją RP w zakresie, w jakim:
przyznają prawo do emerytury pomostowej wyłącznie pracownikom, którzy wykonywali prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999 r. - art. 4 pkt 5 ustawy,
różnicują sytuację pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, przyznając prawo do emerytury pomostowej jedynie części z tych pracowników, a innym takiego prawa odmawiając (chodziło m.in. o nauczycieli, którzy nie zostali ujęci w nowych wykazach prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze oraz o prace w warunkach występowania hałasu) - art. 3 ust. 1-3 ustawy.
Sędziowie Trybunału nie podzielili stanowiska posłów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 17/09, Dz.U. z 2010 r. nr 48, poz. 286). Ich zdaniem „zawarta w art. 4 ust. 5 ustawy o emeryturach pomostowych zasada wygaszania emerytur pomostowych nie narusza zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Art. 24 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który zapowiadał stworzenie emerytur pomostowych, nie zawierał obietnicy, że będą one rozwiązaniem trwałym. Zarówno nazwa tych świadczeń, jak i cele reformy emerytalnej (m.in. ujednolicanie wieku emerytalnego) oraz dokumentacja procesu legislacyjnego dowodzą, że emerytury pomostowe miały być rozwiązaniem przejściowym. Ich wygaszanie nie jest także nieproporcjonalne, ponieważ ogólnospołeczne korzyści z wprowadzenia tego rozwiązania w perspektywie długoterminowej będą w znacznym stopniu przewyższały koszty jednostkowe”.
Również w kwestii pominięcia prac wykonywanych w warunkach występowania hałasu, prac poza pomieszczeniami zamkniętymi, pracy zmianowej i pracy nauczycieli w przepisach ustawy o emeryturach pomostowych Trybunał orzekł, że nie jest to niezgodne z Konstytucją RP, argumentując, że „choć rzeczywiście ustawa o emeryturach pomostowych nie traktuje tych rodzajów prac jako samoistnych przesłanek nabycia uprawnień do świadczenia, to jednak w wielu wypadkach są one uwzględnione w tym akcie prawnym - jednak pod warunkiem współwystępowania z innymi czynnikami. Do emerytury pomostowej uprawniają np. wymienione w ustawie prace hutnicze, wykonywane w warunkach hałasu, czy praca nauczycieli w zakładach poprawczych”.
Podstawa prawna:ŹRÓDŁO
www.trybunal.gov.pl
