Prawo pracy - Personel od A do Z

Kodeks pracy przyznaje pracownikom podnoszącym kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą prawo do urlopu szkoleniowego oraz zwolnienia z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania. Za czas urlopu oraz zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

W przypadku gdy podnoszenie kwalifikacji zawodowych odbywa się w formie studiów, pracownikowi przysługuje urlop szkoleniowy w wymiarze 21 dni w ostatnim roku studiów - na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Studiujący pracownicy mają więc prawo do urlopu tylko na ostatnim roku studiów. Ustawodawca nie przewidział urlopu szkoleniowego we wcześniejszych latach studiów, co nie oznacza, że pracodawca nie może przyznać pracownikowi takiego urlopu - zależy to jednak wyłącznie od jego woli.

W przepisach wyraźnie określono cel urlopu szkoleniowego w wymiarze 21 dni, którym ma być umożliwienie pracownikowi przygotowania pracy dyplomowej oraz przygotowania się i przystąpienia do egzaminu dyplomowego

Z uwagi na niejasność przepisów regulujących zasady podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników, a w szczególności brak definicji użytych w nich pojęć, pojawiły się wątpliwości:

• czy prawo do urlopu szkoleniowego przysługuje również studentom studiów podyplomowych,
• czy też uprawnieni do niego są wyłącznie pracownicy studiujący na studiach I i II stopnia lub jednolitych studiach magisterskich?

Wątpliwości te wynikały po pierwsze z faktu, że studia podyplomowe z reguły nie trwają dłużej niż 1 rok - trudno więc mówić w ich przypadku o ostatnim roku studiów, a ponadto kończą się uzyskaniem świadectwa, a nie dyplomu.

W ślad za Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej, przyjęto, że urlop szkoleniowy w wymiarze 21 dni przysługuje nie tylko osobom odbywającym studia licencjackie lub magisterskie, ale również studentom studiów podyplomowych, jeśli - zgodnie z programem tych studiów - kończą się one złożeniem pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.

Powyższe stanowisko opierało się na brzmieniu § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 19 grudnia 2008 r. w sprawie rodzajów tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów i wzorów dyplomów oraz świadectw wydawanych przez uczelnie, który stanowił, że warunkiem wydania świadectwa ukończenia studiów podyplomowych jest zrealizowanie przewidzianego w programie tych studiów zakresu kształcenia, złożenie egzaminów przewidzianych programem oraz złożenie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, jeżeli program tych studiów to przewiduje.

Z uwagi na fakt, że rozporządzenie posługiwało się pojęciem „pracy dyplomowej” i „egzaminu dyplomowego” w odniesieniu do studiów podyplomowych, istniały podstawy do przyznania pracownikom odbywającym takie studia prawa do urlopu szkoleniowego.

Z dniem 1 października 2011 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomów ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych oraz wzoru suplementu do dyplomu.

Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia warunkiem wydania świadectwa ukończenia studiów podyplomowych jest uzyskanie określonych w programie kształcenia tych studiów efektów kształcenia i co najmniej 60 punktów ECTS, złożenie egzaminów oraz złożenie pracy końcowej lub egzaminu końcowego, jeżeli przewiduje to program kształcenia studiów podyplomowych.

Tym samym w odniesieniu do studiów podyplomowych termin „praca dyplomowa” oraz „egzamin dyplomowy” zastąpiono odpowiednio pojęciem „praca końcowa” i „egzamin końcowy”.

W obecnym stanie prawnym nie ma już zatem podstaw do udzielania pracownikom podnoszącym kwalifikacje zawodowe w formie studiów podyplomowych urlopu szkoleniowego. W przypadku takich pracowników nie zostaną bowiem spełnione przesłanki uzyskania urlopu określone w Kodeksie pracy, wiążące prawo do urlopu szkoleniowego w ostatnim roku studiów z przygotowaniem pracy dyplomowej oraz przygotowaniem się i przystąpieniem do egzaminu dyplomowego.