Kiedy chorujący pracownik nie otrzyma trzynastki? Najnowszy wyrok SN!
Pracownik, który przepracował co najmniej 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym, ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego (trzynastki) w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego okresu. Dlaczego, zdaniem Sądu Najwyższego, okresu pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego nie wlicza się do wymaganych przy wypłacie trzynastki 6 miesięcy pracy?
Pracownik, który nie przepracował 6 miesięcy z powodu choroby, nie otrzyma trzynastki
Kwestia ustalania okresów pracy uprawniających do trzynastki na podstawie przepisów ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej budzi wiele wątpliwości i kontrowersji. Przepisy są niejasne, a dotychczasowe orzecznictwo sądów i stanowiska organów także nie były jednolite.
Najczęściej pojawiającym się problemem było rozstrzygnięcie, czy pracownik, który z powodu choroby nie przepracował co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym, może otrzymać dodatkowe wynagrodzenie roczne. W świetle najnowszej uchwały Sądu Najwyższego - nie!
Zdaniem SN okresy pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego to nie okresy przepracowane
Okresy pobierania przez pracownika niezdolnego do pracy wynagrodzenia i zasiłku chorobowego nie podlegają wliczeniu do 6-miesięcznego okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym, wymaganego do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej.
Uchwała Sądu Najwyższego z 7 lipca 2011 r., III PZP 3/11
Trzynastka - po przepracowaniu wymaganego okresu
Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje w pełnej wysokości pracownikowi, który przepracował u danego pracodawcy cały rok kalendarzowy.
Natomiast prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego ma pracownik, który przepracował u pracodawcy co najmniej 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym [poza wyjątkami wymienionymi w przepisach, jak np.: nawiązanie stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim zgodnie z organizacją pracy szkoły (szkoły wyższej), korzystanie z urlopu wychowawczego czy rozwiązanie stosunku pracy w ciągu roku w związku z przejściem na emeryturę].
Niejasne przepisy, odmienne interpretacje
Jak rozumieć użyte w ustawie pojęcie „przepracowanie”? Na gruncie obowiązujących przepisów i dotychczasowego orzecznictwa ukształtowały się 2 stanowiska:
a) przepracować to pracować efektywnie - takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 25 lipca 2003 r. (III PZP 7/03, OSNP 2004/2/26), w której stwierdził, że „warunkiem nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości jest efektywne przepracowanie u danego pracodawcy pełnego roku kalendarzowego”.
Stanowisko to znalazło potwierdzenie w uchwale SN z 13 grudnia 2005 r. (II PZP 9/05, OSNP 2006/7-8/109). Sąd uznał bowiem, że czym innym są okresy nieświadczenia pracy z powodu choroby, a czym innym - ustawowe zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, np. na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia; i te drugie nie pozbawiają pracownika prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Warto wspomnieć, że Ministerstwo Edukacji Narodowej w swoim stanowisku z 17 marca 2010 r. podkreślało, że prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego nauczycieli uzależnione jest od faktycznego (efektywnego) wykonywania pracy. Jeśli więc nauczyciel nie przepracował wymaganego okresu z innych powodów niż wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy, nie nabywa prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
b) „trzynastka” za cały okres pozostawania w stosunku pracy - drugie stanowisko, podzielane m.in. przez Departament Prawny Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, było takie, że do okresów pracy uwzględnianych przy ustalaniu prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego należy zaliczyć wszystkie okresy pozostawania w stosunku pracy (nawet jeśli praca nie była faktycznie świadczona). Zatem do takich okresów, zdaniem MPiPS, można zaliczyć m.in. okresy przebywania na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim lub okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.
W świetle uchwały SN z 7 lipca 2011 r. możemy zapomnieć o drugiej interpretacji. Jak bowiem stwierdzili sędziowie, okresy pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego nie podlegają wliczeniu do 6-miesięcznego okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym, wymaganego do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Podstawa prawna:- art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. z 1997 r. nr 160, poz. 1080).
