Czy osoby, które pobierają świadczenie pielęgnacyjne, słusznie nie mają prawa do zasiłku dla bezrobotnych?
Dlaczego prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie mają osoby, które sprawują opiekę nad inną osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności i z tego z tytułu pobierają świadczenie pielęgnacyjne? Podczas gdy te, które nie świadczą pracy i pobierają m.in. rentę z tytułu niezdolności do pracy, zasiłek chorobowy czy macierzyński, mogą po ich zakończeniu ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych. Czy można tu mówić o równym traktowaniu obywateli i braku dyskryminacj w prawie do zabezpieczenia społecznego? Pyta Rzecznik Praw Obywatelskich we wniosku skierowanym do Minister Pracy.
Potrzebny odpowiednio długi okres wykonywania pracy lub…
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje wiele warunków, jakie muszą być spełnione, aby osoba rejestrująca się w urzędzie pracy jako bezrobotna mogła nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wśród tych wymogów - obok braku propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych - konieczne jest, aby w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w urzędzie pracy osoba zgłaszająca się do urzędu legitymowała się wynoszącym co najmniej 365 dni okresem m.in.:
- zatrudnienia w kraju (bądź zagranicą),
- wykonywania pracy (m.in. w spółdzielniach rolnych, na podstawie umów o pracę nakładczą, w czasie tymczasowego aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności),
- świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych,
- opłacania składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy.
…inny „zrównany” z nim okres
Obok wyżej wymienionych okresów (art. 71 ust. 2 ustawy o promocji) ustawodawca przewidział, że także enumeratywnie wymienione okresy niewykonywania pracy będą uwzględniane przy ustalaniu prawa do zasiłku, a wśród nich m.in.:
- okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, renty szkoleniowej, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego czy też urlopu wychowawczego przyznawanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy.
Do zasiłku dla bezrobotnych nie uprawnia okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego!
Wśród wymienionych „dodatkowych” okresów nie znalazł się jednak okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad inną osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności (na podstawie art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992, ze zm.).
I w tym miejscu Rzecznik Praw Obywatelskich na podstawie zgłoszonej do niego skargi poprosił Minister Pracy i Polityki Społecznej o zajęcie stanowiska. W przytoczonej w wystąpieniu argumentacji wnioskodawcy wskazuje się, że takie ukształtowanie przepisów prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania w prawie do zabezpieczenia społecznego obywateli, pozostających bez pracy nie z własnej woli i niemających innych środków utrzymania (67 ust. 2 Konstytucji RP).
Co więcej w ocenie wnioskodawcy skargi - w jego sytuacji - przepisy dotyczące przyznawania prawa do zasiłku nie spełniają stawianych przed nimi celów, gdyż pozbawiają de facto osobę pozostającą bez zatrudnienia (zmuszoną do rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki) świadczeń właściwych dla osób bezrobotnych, które mogłoby pomóc w ich aktywizacji zawodowej i powrocie na rynek pracy.
Czy wystąpienie RPO przyczyni się do zmiany - wydaje się - krzywdzącej dla wielu osób sytuacji? Będziemy Was informować o tym na bieżąco.
Podstawa prawna:- art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U z 2008 r. nr 69, poz. 415),
- art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992, ze zm.),
- art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483),
- wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich do Minister Pracy i Polityki Społecznej z 26 maja 2011 r. (sygn. RPO-670906-III/11/MRP).
