Prawo pracy - Personel od A do Z

Zmiana polega na wydłużeniu terminu wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego za dany rok do dnia 30 września następnego roku (zamiast, jak do tej pory,  do 31 marca). W ustawie wprowadzającej tę zmianę brak jest przepisów przejściowych, które wskazywałyby, że nowej regulacji nie stosuje się do urlopów zaległych przysługujących pracownikom w dniu 1 stycznia 2012 r. Oznacza to, że reguła wykorzystania zaległego urlopu do końca września dotyczy także urlopów przysługujących za 2011 r. i niewykorzystanych w 2011 r., z wyjątkiem niewykorzystanego w 2011 r. urlopu na żądanie.

Ustawa z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232, poz. 1378).

Współczynnik ekwiwalentowy dla pracowników, których dniami wolnymi od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy są soboty, od 1 stycznia 2012 r. wynosi 21.

§ 19 rozporządzenia MPiPS z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14, ze  zm.).

Dodatkowy urlop macierzyński oraz dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego został wydłużony do 4 tygodni, a w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie - do 6 tygodni. Dodatkowego urlopu udziela się jednorazowo w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, na pisemny wniosek składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiej części urlopu.

Art. 12 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).

Od 1 stycznia 2012 r. wymiar urlopu ojcowskiego wynosi 2 tygodnie. Nie może jednak trwać dłużej niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia lub upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Dwutygodniowy wymiar urlopu ojcowskiego od 1 stycznia 2012 r. należy rozumieć odpowiednio jako 14 kolejnych dni kalendarzowych, niezależnie od tego, czy w trakcie tego okresu przypadają niedziele, święta i inne dni wolne od pracy. Urlop ojcowski nie jest zatem udzielany wyłącznie na dni robocze pracownika, ponieważ przepis tego nie przewiduje. 

Art. 12 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).

Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2012 r. wzrosło do 1.500 zł brutto, a dla pracowników w pierwszym roku pracy do 1.200 zł brutto. Wzrost wysokości minimalnego wynagrodzenia wpłynął także na wzrost innych należności dla pracownika, jak np. dodatku za pracę w nocy czy maksymalnej wysokości odprawy z tytułu zwolnień grupowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz.U. nr 192, poz. 1141).

Od 1 stycznia 2012 r. pracowników o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności obowiązuje norma 8 godzin pracy w dobie i 40 godzin w tygodniu. Skrócona norma czasu pracy wynosząca 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo obowiązuje, jeżeli pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym lub znacznym uzyska zaświadczenie lekarskie o konieczności objęcia go taką normą. Normę skróconą stosuje się od dnia przedstawienia pracodawcy zaświadczenia o celowości jej stosowania. Zaświadczenie lekarskie wystawia lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku - lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Do końca grudnia 2011 r. czas pracy pracowników o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności nie mógł przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo (z  wyjątkiem pracowników ochrony), chyba  że na wniosek zatrudnionej osoby niepełnosprawnej zgodę na pracę w wydłużonej normie 8-godzinnej w dobie i 40-godzinnej w tygodniu wydał lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą.

Uwaga! Pracownicy niepełnosprawni o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, którzy w 2012 r. chcieliby zachować lub uzyskać obniżoną normę czasu pracy, powinni zgłosić się do pracodawcy o skierowanie do lekarza medycyny pracy lub dostarczyć zaświadczenie od swojego lekarza prowadzącego o celowości stosowania skróconej normy. Pracodawca może to  zaświadczenie uznać i na nim poprzestać albo dla weryfikacji skierować pracownika jeszcze na badanie do lekarza medycyny pracy.

Art. 1 pkt 4 ustawy z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 226, poz. 1475).

Od 1 stycznia 2012 r. obowiązują spore zmiany w czasie pracy kierowców:

Ustawa o czasie pracy kierowców, w kwestiach nieuregulowanych w jej treści, odsyła do Kodeksu pracy. Ponieważ dotychczas ustawa nie określała pory nocnej, stosowano kodeksową zasadę, że jest to wybranych 8 godzin między 21.00 a 7.00. Obecnie przyjęto, że do celów ustalania czasu pracy porą nocną dla kierowcy będą 4 wybrane godziny pomiędzy 0.00 a 7.00.

Kierowcom, tak jak i innym pracownikom, należy się wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Doba kierowcy to 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której kierowca rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Od 1 stycznia 2012 r. można wprowadzać indywidualny rozkład czasu pracy kierowcy, w którym kierowca będzie różnie rozpoczynał i kończył pracę. Na podstawie takiego rozkładu ponowne wykonywanie pracy przez pracownika w tej samej dobie nie będzie już stanowić pracy w godzinach nadliczbowych.

Warunkiem jest, aby taki indywidualny rozkład czasu pracy był wprowadzony w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem takiej organizacji - po porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

Uwaga! Mimo to odpoczynek dobowy i tygodniowy musi być zachowany - a więc nawet tak wprowadzony indywidualny rozkład czasu pracy nie może naruszać prawa pracownika do dobowego i tygodniowego odpoczynku.

Zgodnie z nowelizacją rozkładów czasu pracy nie ustala się dla kierowcy wykonującego przewóz rzeczy lub okazjonalny przewóz osób.

W stosunku do kierowców dopuszczalny był system równoważny. Natomiast liczba godzin, do której można było przedłużyć dobowy wymiar czasu pracy, była inna dla kierowców w transporcie drogowym i pozostałych. Obecnie wszyscy kierowcy mogą pracować w równoważnym systemie czasu pracy z możliwością przedłużenia dobowej normy czasu pracy do 12 godzin.

Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem wykonywanych przewozów lub ich szczególną organizacją do kierowców wykonujących przewóz drogowy może być stosowany zadaniowy czas pracy. W tym systemie zadania przewozowe ustala pracodawca w takim wymiarze, aby mogły być wykonane:

• w ciągu 8 godzin dziennie, przeciętnie 40 godzin w tygodniu oraz
• z uwzględnieniem przepisów dotyczących przerw przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku.

Rozkład czasu pracy w okresie wykonywania danego zadania przewozowego ustala kierowca.

Dotychczas kierowca musiał informować pracodawcę o wymiarze zatrudnienia lub niepozostawania w zatrudnieniu u innego pracodawcy. Obecnie dodatkowo kierowca musi poinformować pracodawcę na piśmie o przeciętnej tygodniowej liczbie godzin wykonywanych przewozów drogowych lub innych czynności, na innej podstawie niż stosunek pracy, albo o ich niewykonywaniu.

Co do zasady, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

• zapisów na wykresówkach,
• wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,
• plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,
• innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub
• rejestrów opracowanych na podstawie powyższych dokumentów.

Jednak w stosunku do pracowników objętych zadaniowym czasem pracy oraz pracowników otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub ryczałt za porę nocną nie ewidencjonuje się godzin pracy.

W takim przypadku pracodawcy zostali zobowiązani do prowadzenia indywidualnych kart ewidencji nieobecności pracownika w pracy z podziałem na ich rodzaj i wymiar.

Art. 6 ustawy z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 244, poz. 1454).