Ustawa dotycząca redukcji zatrudnienia w urzędach trafiła przed Trybunał Konstytucyjny
Trybunał Konstytucyjny na wniosek Prezydenta przyjrzał się ustawie o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011-2013, uchwalonej przez Sejm 16 grudnia 2010 r. Pierwsza rozprawa odbyła się 10 maja 2011 r., ale została odroczona do następnego dnia. 11 maja 2011 r. zapadła decyzja o odroczeniu rozprawy na czas nieokreślony. Następnie ustalono, że rozprawa dotycząca redukcji zatrudnienia w urzędach odbędzie się ponownie 14 czerwca 2011 r. o godz. 8.30. W dnu 14 czerwca 2011 r. Trybunał Konstytucyjny ogłosił że część przepisów ustawy jest niekonstytucyjna!
Nie będzie cięć etatów w administracji - TK uznał część przepisów ustawy za niekonstytucyjne!
Ustawa o racjonalizacji zatrudnienia przewiduje ograniczenie zatrudnienia o 10% w państwowych jednostkach budżetowych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych (z wyjątkiem niektórych, m.in. szkół), a także m.in.: ZUS, KRUS, NFZ, PFRON, FGŚP i kilku agencjach państwowych. Zgodnie z założeniami rządu ustawa miała wejść w życie z początkiem tego roku. Plany te pokrzyżował jednak Prezydent RP, który nie podpisał nowych przepisów, ale skierował je do Trybunału Konstytucyjnego.
Zdaniem prezydenta ustawa może naruszać zasadę ochrony praw nabytych - w zakresie, w jakim dopuszcza wypowiadanie stosunków pracy pracownikom mianowanym oraz zasadę zawodowości, czyli profesjonalizmu służby cywilnej (przez umożliwienie swobodnego zwalniania pracowników służby cywilnej).
Ponadto we wniosku prezydenta do TK znalazł się zarzut, że ustawa ma charakter blankietowy ze względu na zawarte w niej upoważnienie dla Prezesa Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia jednostek uprawnionych do ograniczenia racjonalizacji zatrudnienia, a także jednostek zwolnionych z utrzymania zatrudnienia na zmniejszonym poziomie.
Prezydenckie zarzuty wobec ustawy
Ustawa o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011-2013 została uchwalona przez Sejm 16 grudnia 2010 r. Przed podpisaniem ustawy Prezydent postanowił uzyskać opinię TK co do zgodności nowych przepisów z Konstytucją.
Prezydent kwestionował zgodność z Konstytucją przepisów dotyczących:
- wypowiadania stosunków pracy pracownikom zatrudnionym na podstawie mianowania - zdaniem Prezydenta zapis ten „budzi poważne wątpliwości co do zgodności takiego rozwiązania z zasadą pewności prawa poprzez incydentalne i okresowe uchylenie szczególnej ochrony stosunku pracy pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania(…)” i może naruszać zasadę ochrony praw nabytych,
- możliwości redukcji zatrudnienia w służbie cywilnej, co - jak argumentował Prezydent we wniosku - może naruszać zasadę wykonywania zadań państwa przez bezstronną i politycznie neutralną służbę cywilną, oraz
- zakresu i charakteru regulacji powierzonych do uregulowania w drodze rozporządzeń wydanych przez Prezesa Rady Ministrów, który w myśl zapisów ustawy miałby określić jednostki uprawnione do ograniczenia racjonalizacji zatrudnienia, a także jednostki zwolnione z utrzymania zatrudnienia na zmniejszonym poziomie.
Sędziowie TK w części podzielili zdanie Prezydenta
Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał wniosek Prezydenta w pełnym składzie na posiedzeniach 10 i 11 maja oraz 14 czerwca 2011 r. i w konsekwencji podzielił zdanie Prezydenta przedstawione we wniosku - w punkcie dotyczącym zwalniania pracowników mianowanych korpusu służby cywilnej. W pozostałym zakresie TK umorzył postępowanie.
Zdaniem TK: Ostrożnie ze zwalnianiem mianowanych pracowników służby cywilnej
Artykuł 2 w związku z art. 7 pkt 1 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011-2013, w zakresie w jakim dotyczą urzędników służby cywilnej, są niezgodne z art. 2 i art. 153 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2011 r., Kp 1/11
W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, że „wszelkie modyfikacje odnoszące się do statusu oraz zasad funkcjonowania służby cywilnej należy oceniać każdorazowo pod kątem możliwości realizacji zadań administracji w sposób determinowany konstytucyjnie”.
Ponadto sędziowie TK skrytykowali ustawę za to, że jej przepisy w żaden sposób nie gwarantują osiągnięcia deklarowanych w niej celów ponieważ ani nie przewidują rozwiązań, które mogłyby zapobiec wzrostowi zatrudnienia w administracji lub zahamować wzrost zatrudnienia w przyszłości.
Ustawa o cięciach w administracji nie może wejść w życie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepisy uznane za niekonstytucyjne są nierozerwalnie związane z całą ustawą. Uznał także, że obecnie przeprowadzenie racjonalizacji zatrudnienia w administracji nie jest możliwe bez ingerencji ustawodawcy (ze względu na upływ terminów, w ramach których miało dojść do wykonania niektórych obowiązków przewidzianych w zakwestionowanej ustawie), a normy ustawowe określające te obowiązki stały się niewykonalne.
Źródło: www.trybunal.gov.pl
