Ilu pracowników symuluje chorobę? - dane ZUS za I kwartał 2011 r.
Z kontroli zwolnień lekarskich przeprowadzonych przez ZUS w I kwartale br. wynika, że prawie 10 tys. osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w I kwartale tego roku w rzeczywistości było zdolnych do pracy.
Nie tylko ZUS może kontrolować prawidłowość wykorzystywania…
Jeśli ubezpieczony (np. pracownik) wykonuje w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia.
Ale w jaki sposób ustalić, czy ubezpieczony przebywający na zwolnieniu lekarskim rzeczywiście się leczy i wraca do zdrowia, czy może wyjechał na urlop albo pracuje w innej firmie?
Prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich zgodnie z ich celem podlega kontroli, do której przeprowadzenia upoważniony jest ZUS lub płatnik składek (np. pracodawca), jeśli jest zobowiązany do ustalania prawa, naliczania i wypłacania zasiłków z ubezpieczenia społecznego (tzn. zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych).
… i wystawiania zwolnień lekarskich
Płatnicy składek, o których mowa powyżej, są także uprawnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich stanowiących podstawę zwolnienia od pracy. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie:
- nie zostało sfałszowane (jeśli występuje takie podejrzenie, płatnik zwraca się o wyjaśnienie do lekarza leczącego),
- zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń (w razie zaistnienia podejrzeń, że zaświadczenie wydano niezgodnie z przepisami, sprawę, na wniosek płatnika, wyjaśnia ZUS).
Prawie 10 tys. osób w I kwartale 2011 r. chorowało „na niby”!
ZUS regularnie kontroluje prawidłowość zarówno wystawiania, jak i wykorzystywania zwolnień lekarskich. Wyniki tego typu kontroli przeprowadzonych w I kwartale 2011 r. są alarmujące.
W zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy lekarze orzecznicy ZUS stwierdzili, że 9,7 tys. osób przebywających na zwolnieniach chorobowych było zdolnych do pracy. Na skutek kontroli wstrzymano tym osobom wypłatę świadczeń na łączną kwotę 2,4 mln zł (za okres 50,5 tys. dni).
Natomiast w ramach przeprowadzonej kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich kontrolerzy ZUS pozbawili prawa do zasiłku chorobowego 741 osób, w efekcie czego cofnięto wypłatę świadczeń na kwotę 717 tys. zł.
Praca zarobkowa - jak to rozumieć?
Na koniec warto wskazać, co należy rozumieć pod pojęciem podjęcia pracy zarobkowej w kontekście utraty prawa do świadczeń z tytułu choroby.
Zdaniem Sądu Najwyższego za podjęcie pracy zarobkowej nie można uznać np.:- „czynności formalnoprawnych podejmowanych w okresie niezdolności do pracy przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w związku z posiadanym przez nią statusem pracodawcy” (wyrok SN z 6 maja 2009 r., III UK 359/08),
- „udziału w akcjach ratowniczych członków ochotniczej straży pożarnej, jakkolwiek uprawniającego do otrzymania ekwiwalentu ustalonego według art. 28 ust. 2 ustawy z 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (…) ze względu na szczególny społeczny charakter funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych” (wyrok SN z 14 maja 2009 r., I UK 351/08).
Jednak w opinii SN podjęciem pracy zarobkowej będą już:- „(…) działania stanowiące realizację obowiązków pracowniczych lub wynikających z innego stosunku prawnego obejmującego świadczenie pracy” (wyrok SN z 5 października 2005 r., I UK 44/05),
- „(…) każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim” (wyrok SN z 5 kwietnia 2005 r., I UK 370/04).
Źródło: www.zus.pl
Podstawa prawna:- art. 17, art. 68 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512, ze zm.)
- § 1, § 2, § 5-11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. z 1999 r. nr 65, poz. 743, ze zm.)
