Urlop ojcowski także dla policjanta
Czy ojcowie funkcjonariusze mogą skorzystać z urlopu ojcowskiego? Obecnie obowiązujące przepisy przyznają uprawnienia z tytułu rodzicielstwa głównie kobietom funkcjonariuszom służb mundurowych (Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i innych). Wkrótce jednak się to zmieni. W dniu 1 kwietnia 2011 r. Sejm przyjął ustawę, która przyznaje funkcjonariuszom służb mundurowych (kobietom i mężczyznom) analogiczne uprawnienia, jakie mają pracownicy na podstawie przepisów Kodeksu pracy.
W służbach mundurowych uprawnienia rodzicielskie są zarezerwowane dla kobiet
Pod względem uprawnień z tytułu rodzicielstwa funkcjonariusze służb mundurowych, a zwłaszcza funkcjonariusze-mężczyźni, znajdują się w o wiele gorszej sytuacji niż pracownicy zatrudnieni na podstawie przepisów Kodeksu pracy. Przykładowo w stosunku do policjantów obecnie obowiązuje ochrona stosunku pracy, ale tylko wobec funkcjonariuszy kobiet w okresie ciąży i w czasie urlopu macierzyńskiego (z wyjątkiem określonych w ustawie przypadków). Natomiast w razie zwolnienia ze służby w trakcie urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego ze względu:
- na ważny interes służby,
- likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie policjanta do innej jednostki lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe,
kobieta-policjant zachowuje prawo do uposażenia lub innych świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach.
Niestety mężczyźni-policjanci nie mogą liczyć na uprawnienia z tytułu rodzicielstwa nawet w tak okrojonym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 79 ustawy o Policji szczególne uprawnienia przewidziane dla pracownic według przepisów prawa pracy, przysługują policjantowi-kobiecie, jeśli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku innych służb mundurowych - m.in. Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
TK już w 2006 r. opowiedział się po stronie mężczyzn-funkcjonariuszy służb mundurowych
Kwestia uprawnień z tytułu rodzicielstwa dla funkcjonariuszy-mężczyzn była kilka lat temu przedmiotem rozprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym (wyrok z 29 czerwca 2006 r., P 30/05). Wówczas sprawa dotyczyła funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. TK stwierdził wtedy, że „prawo do urlopu wychowawczego, począwszy od 1 stycznia 2004 r., jest prawem przysługującym wszystkim pracownikom niezależnie od ich płci. Ponieważ ustawa o ABW oraz AW nie zawiera przepisów odmiennie regulujących prawo funkcjonariuszy do urlopu wychowawczego, należy przyjąć że znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu pracy”.
Funkcjonariusze służb mundurowych będą mieli takie same uprawnienia jak pozostali pracownicy
Przyjęta 1 kwietnia 2011 r. przez Sejm ustawa o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw ma na celu zrównanie uprawnień rodzicielskich funkcjonariuszy z uprawnieniami rodzicielskimi pracowników gwarantowanymi przepisami Kodeksu pracy.
Nowe przepisy przewidują że:
a) policjanta nie można zwolnić ze służby w okresie: ciąży, urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków:
- wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby,
- skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego,
- powołania do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach samorządu terytorialnego lub stowarzyszeniach,
- gdy wymaga tego ważny interes służby,
- likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie policjanta do innej jednostki lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe;
b) policjantowi przysługuje uposażenie do końca okresu ciąży oraz trwania urlopu w razie zwolnienia go ze służby w okresie: ciąży, urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopu ojcowskiego (dotyczy tylko zwolnienia z powodu wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby lub skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo bądź przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego); natomiast policjantowi zwolnionemu ze służby w czasie urlopu wychowawczego w pozostałych 4 przypadkach [zob. pkt a)] przysługują do końca okresu, na który ten urlop został udzielony:
- świadczenie pieniężne, wypłacane na zasadach obowiązujących przy wypłacaniu zasiłku wychowawczego,
- inne uprawnienia przewidziane dla pracowników zwalnianych z pracy w czasie urlopu wychowawczego z przyczyn niedotyczących pracowników;
c) policjantowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, jeżeli przepisy ustawy o Policji nie stanowią inaczej. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są funkcjonariuszami, z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich. Policjantowi nie przysługuje jednak prawo złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu służby w okresie, w którym mógłby korzystać z urlopu wychowawczego.
Podobne przepisy będą miały zastosowanie do funkcjonariuszy innych służb mundurowych, do których odnoszą się przepisy znowelizowanej ustawy, tj.: Straży Granicznej, państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz Służby Celnej.
Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Podstawa prawna:- ustawa z 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw,
- art. 41, art. 44, art. 44a, art. 79 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 43, poz. 277, ze zm.).
