Badanie stanu trzeźwości pracownika - również na żądanie pracodawcy?
Obecnie tylko zgoda (badź żądanie) pracownika albo podejrzenie popełnienia przez niego wykroczenia umożliwiają przeprowadzenie badania stanu jego trzeźwości. Jednak taki stan rzeczy już niedługo może ulec zmianie. Sejm przyjął ustawę, w której zobowiązuje pracowników do poddania się takiemu badaniu także na żądanie pracodawcy!
Dotychczas tylko pracownik mógł wnioskować o przeprowadzenie badania trzeźwości
Kwestia badania stanu trzeźwości pracowników nie od dziś wywołuje niezadowolenie pracodawców. W przypadku uzasadnionego podejrzenia o:
- przebywanie w zakładzie pracy w stanie po użyciu alkoholu lub
- spożywanie alkoholu w czasie pracy,
przepisy nakazują bowiem pracodawcy jedynie odsunięcie pracownika od wykonywania pracy. Bez jego zgody (żądania) niemożliwe jest natomiast przeprowadzenie w zakładzie pracy badania trzeźwości pracownika, które mogłoby zweryfikować takie podejrzenie.
Przy przestępstwie lub wykroczeniu można było nakazać pracownikowi poddanie się badaniu stanu trzeźwości
Dotychczas bez zgody (żądania) pracownika tylko organ właściwy do prowadzenia śledztwa, dochodzenia lub postępowania w sprawach o wykroczenia mógł przymusić pracownika do badania stanu trzeźwości na podstawie art. 70 Kodeksu wykroczeń. Artykuł ten dotyczy wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia - stanowi, że ten kto wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości znajduje się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji albo środka i podejmuje w tym stanie czynności zawodowe bądź służbowe podlega karze aresztu lub grzywny.
Według nowych przepisów pracownik będzie zobowiązany poddać się badaniu trzeźwości
25 lutego 2011 r. Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, w którym ustawodawca nakłada na pracownika obowiązek poddania się badaniu trzeźwości, jeśli z takim żądaniem wystąpi kierownik zakładu pracy lub inna upoważniona do tego osoba. Badania będzie przeprowadzał uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego, a w przypadku badań krwi fachowy pracownik służby zdrowia.
Wprawdzie pracodawca nadal nie będzie miał uprawnień, aby wbrew woli pracownika samodzielnie zbadać jego trzeźwość na terenie zakładu pracy, jednak w każdej chwili (nawet w sytuacji, w której nie występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia, tj. nie ma podejrzenia o popełnienie wykroczenia z art. 70 Kodeksu wykroczeń), gdy będzie podejrzewać, że pracownik stawił się do pracy w stanie po spożyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy, może wezwać organ powołany do ochrony porządku publicznego, by ten zbadał stan trzeźwości pracownika nawet bez jego zgody.
Jeśli ustawa zostanie przyjęta w obecnym kształcie, pracownik będzie nadal uprawniony do żądania przeprowadzenia badania stanu swojej trzeźwości (aby wykazać swoją niewinność), ale także zobowiązany poddać się takiemu badaniu (za pomocą alkomatu, poprzez badanie krwi lub moczu przeprowadzone przez wyznaczony do tego właściwy organ) na żądanie pracodawcy.
Podstawa prawna:- art. 17 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 70, poz. 473, ze zm.),
- art. 5 pkt 3 ustawy z 25 lutego 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (przekazana do Senatu, druk sejmowy nr 3656),
- art. 70 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 275, ze zm.),
- rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz.U. z 1983 r. nr 25, poz. 117, ze zm.).
