TK już po raz drugi uznał pomostówki za zgodne z konstytucją
Ustawa o emeryturach pomostowych obowiązuje już od ponad 2 lat, ale jej przepisy wciąż budzą kontrowersje. Chodzi głównie o pominięcie w nowych wykazach prac, które na mocy poprzednich przepisów uprawniały do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Trybunał Konstytucyjny już po raz drugi rozpatrywał zgodność pomostówek z ustawą zasadniczą i… po raz drugi orzekł, że przepisy są zgodne z konstytucją.
Ustawa o emeryturach pomostowych narusza konstytucyjne zasady?
Wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów ustawy o emeryturach pomostowych złożyło do Trybunału Konstytucyjnego Prezydium Forum Związków Zawodowych. Zdaniem wnioskodawcy nowe przepisy naruszają konstytucyjne zasady: zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa, ochrony praw nabytych, oraz równości obywateli wobec prawa. Zdaniem Prezydium osoby, które przed dniem wejścia w życie przepisów podejmowały pracę w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, miały świadomość, iż wykonywanie tego rodzaju pracy zapewni im określone świadczenie. Wykluczenie ich z grona osób uprawnionych do świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych godzi, według Prezydium, w prawa nabyte oraz zaufanie do stanowionego prawa.
Ponadto przepisom ustawy zarzucane jest naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa - ze względu na określone w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych warunki nabycia prawa do świadczenia, które należy spełnić łącznie (wykonywanie przed 1 stycznia 1999 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu nowych przepisów lub przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS) oraz naruszenie zasad prawidłowej legislacji - ze względu na brak okresu przejściowego (ustawa została ogłoszona 31 grudnia 2008 r., a weszła w życie 1 stycznia 2009 r.).
Wcześniej konstytucyjność ustawy kwestionowali posłowie
Wniosek Prezydium Forum Związków Zawodowych nie jest pierwszym dotyczącym ustawy o emeryturach pomostowych. W 2010 r. Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał wniosek w podobnej sprawie złożony przez grupę posłów. W wyroku z 16 marca 2010 r. (K 17/09)TK orzekł, że ustawa nie jest sprzeczna z Konstytucją RP.
Trybunał Konstytucyjny po raz kolejny nie ma zastrzeżeń do pomostówek
Dnia 3 marca 2011 r. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył wniosek Prezydium Forum Związków Zawodowych i orzekł, że przepisy ustawy o emeryturach pomostowych są zgodne z konstytucją (sygnatura wyroku: K 23/09).
W uzasadnieniu wyroku TK stwierdził, że „pominięcie w zakwestionowanej ustawie rodzajów prac wskazanych we wniosku nie narusza zasady ochrony praw nabytych (…), ponieważ do dnia wejścia w życie zaskarżonej ustawy nie było ani możliwości efektywnego nabycia prawa do emerytury pomostowej, ani też ustalonych warunków nabywania tego prawa”.
Ustawa o emeryturach pomostowych nie narusza także zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady równości. W pierwszym przypadku już od początku podkreślano bowiem konieczność ograniczenia osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury - „(…) dlatego osoby, które podjęły prace, uznawane przez dotychczasowe przepisy za prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nie mogły oczekiwać, po wejściu w życie ustawy o FUS, że tego typu zatrudnienie gwarantuje im emeryturę pomostową.”
Natomiast odnosząc się do konstytucyjnej zasady równości Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że „(…) w przeciwieństwie do poprzednich rozwiązań, kryterium przyznania emerytury pomostowej są wskazania medyczne, a nie względy polityczne czy ekonomiczne. W związku z powyższym uprawnionymi do emerytury pomostowej są osoby wykonujące konkretne prace, a nie całe grupy branżowe.”
Szybkie zaś wejście w życie nowej ustawy TK tłumaczył ważnym interesem społecznym. Zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej prawo do wcześniejszej emerytury przysługiwało pracownikom, którzy spełnili warunki uprawniające do niej do 31 grudnia 2008 r. Tym samym od 1 stycznia 2009 r. - gdyby ustawa o emeryturach pomostowych nie weszła w życie - żaden pracownik nie miałby prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 marca 2011 r. (sygnatura akt: K 23/09) jest ostateczny, a jego sentencja została ogłoszona w Dzienniku Ustaw (Dz.U. z 11 marca 2011 nr 54, poz. 285 ).
Źródło: www.trybunal.gov.pl
