Naliczanie odpisów na ZFŚS oraz świadczenie urlopowe w wysokości na 2011 r.
Do końca maja, czyli ostatecznego terminu na przekazanie na rachunek bankowy ZFŚS pierwszej raty odpisów, zostało jeszcze trochę czasu. Jednak już teraz można zacząć naliczać odpisy na fundusz socjalny. Natomiast mniejsi pracodawcy mogą już wypłacać świadczenie urlopowe w wysokości na 2011 r. lub… dopłacić wyrównanie pracownikom, którzy skorzystali już w tym roku z dłuższych urlopów!
Odpisy na ZFŚS w 2011 r. nieco wyższe niż rok temu
Podstawę ustalenia wysokości odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz wysokości świadczenia urlopowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku lub w II półroczu poprzedniego roku - w zależności od tego, który z tych wskaźników jest wyższy. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2010 r. wyniosło 2.822,66 zł, natomiast w drugim półroczu 2010 r. - 2.917,14 zł. Zatem odpisy na ZFŚS i świadczenie urlopowe w 2011 r. obliczamy według kwoty wyższej, czyli 2.917,14 zł. Jest to podstawa do naliczenia odpisów na ZFŚS.
W 2011 r. wysokość odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych wynosi:
- na jednego zatrudnionego w normalnych warunkach (37,5% ww. podstawy) - 1.093,93 zł;
- na jednego zatrudnionego wykonującego prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach pomostowych (50% ww. podstawy) - 1.458,57zł;
- na jednego pracownika młodocianego:
- w pierwszym roku nauki (5% ww. podstawy) - 145,86 zł,
- w drugim roku nauki (6% ww. podstawy) - 175,03 zł,
- w trzecim roku nauki (7% ww. podstawy) - 204,20 zł.
Ponadto pracodawca może zwiększyć odpis na ZFŚS o 6,25% ww. podstawy, czyli w 2011 r. o
182,32 zł, na:
- każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności,
- każdego emeryta i rencistę objętego opieką socjalną zakładu pracy.
Wysokość odpisów można zmienić
Pracodawcy, którzy według stanu na dzień 1 stycznia 2011 r. zatrudniali co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą dowolnie kształtować wysokość odpisów na ZFŚS. Zapisy w tej sprawie muszą znaleźć się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania (jeśli pracownicy pracodawcy nie są objęci układem zbiorowym).
Niektórym pracownikom trzeba „dopłacić” świadczenie urlopowe
Pracownicy, którzy lubią zimowy wypoczynek, już na początku roku udają się na dłuższe urlopy wypoczynkowe. Jeżeli są zatrudnieni u pracodawców, którzy zatrudniali na dzień 1 stycznia 2011 r. mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, bardzo możliwe, że otrzymali świadczenie urlopowe w wysokości z poprzedniego roku. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek wypłacić pracownikom wyrównanie do świadczenia urlopowego, które w 2011 r. dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi 1.093,93 zł.
PrzykładPracownik zatrudniony na 1/2 korzystał z urlopu wypoczynkowego od 31 stycznia do 14 lutego 2011 r. Przed rozpoczęciem urlopu pracodawca wypłacił pracownikowi świadczenie urlopowe w wysokości brutto 523,92 zł. Po ogłoszeniu przez Prezesa GUS 18 lutego 2011 r. wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjmowanego do obliczenia odpisów na 2011 r. pracodawca wypłacił pracownikowi wyrównanie świadczenia urlopowego do wysokości 546,97 zł brutto, czyli pracownik otrzymał 23,05 zł wyrównania.
Świadczenie urlopowe może być niższe lub wyższe
Przepisy ustawy o ZFŚS określają maksymalną wysokość świadczenia urlopowego - na poziomie 37,5% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjmowanego do naliczenia odpisów na ZFŚS. Zatem pracodawca może ustalić jego wysokość na niższym poziomie, np. 20% tego wynagrodzenia. Wbrew pozorom wysokość świadczenia urlopowego może być także wyższa. Jeśli jednak pracodawca zdecyduje się na wypłacanie go w wyższej wysokości, niż przewidziana w przepisach, musi pamiętać o limicie zwolnienia ze składek ZUS.
Świadczenie urlopowe - zwolnione ze składek ZUS, ale nie z podatku!
Pracodawcy, którzy nie tworzą ZFŚS, lecz wypłacają świadczenie urlopowe, muszą pamiętać, że przed wypłatą świadczenia pracownikowi należy naliczyć i pobrać od niego zaliczkę na podatek dochodowy (doliczyć do przychodu pracownika w danym miesiącu). Świadczenie urlopowe jest bowiem opodatkowane w pełnej wysokości i nie należy go mylić ze świadczeniami z ZFŚŚ (np. dofinansowaniem do wypoczynku), które podlegają zwolnieniu z podatku do kwoty 380 zł w roku łącznie.
Świadczenie urlopowe korzysta natomiast ze zwolnienia ze składek ZUS - ale tylko do wysokości odpisów określonych w przepisach ustawy o ZFŚS. Jeśli więc pracodawca wypłaca świadczenie urlopowe w wyższej wysokości, od nadwyżki ponad limit określony w przepisach musi pobrać także składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
W oświacie odpisy nalicza się nieco inaczej
Placówki oświatowe mają obowiązek tworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych bez względu na stan zatrudnienia. Jednak w tym przypadku ZFŚS tworzy się nieco inaczej. Stanowią go bowiem odpisy:
- na nauczycieli - w wysokości iloczynu przeciętnej planowanej liczby nauczycieli zatrudnionych w danym roku kalendarzowym (skorygowanej na koniec roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych) w pełnym i niepełnym wymiarze (w przeliczeniu na pełne etaty) i 110% kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli w ustawie budżetowej, obowiązującej 1 stycznia danego roku;
- na nauczycieli będących emerytami, rencistami lub nauczycielami pobierającymi nauczycielskie świadczenie kompensacyjne - w wysokości 5% pobieranych przez nich emerytur, rent oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych,
- dla pozostałych pracowników (pracowników niepedagogicznych) - zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
Wysokość kwoty bazowej dla nauczycieli, określonej w ustawie budżetowej wynosi:
- od 1 stycznia 2011 r. - 2.446,82 zł,
- od 1 września 2011 r. - 2.618,10 zł.
Wobec tego odpis na jednego nauczyciela w 2011 r. wynosi 2.691,50 zł (110% x 2.446,82 zł).
Świadczenie urlopowe dla nauczycieli - wyjątkowo z odpisu na ZFŚS
W przypadku nauczycieli stosuje się także odmienne zasady wypłaty świadczenia urlopowego. Jest ono wypłacane z odpisów na ZFŚS na nauczycieli najpóźniej do 31 sierpnia danego roku i przysługuje każdemu nauczycielowi w proporcji do wymiaru zatrudnienia oraz okresu zatrudnienia w danym roku szkolnym.
Wysokość świadczenia urlopowego dla nauczyciela zatrudnionego przez cały rok szkolny 2010/2011 w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi 1.093,93 zł.
PrzykładNauczyciel zatrudniony jest w wymiarze 6/18 etatu na czas nieokreślony. W roku szkolnym 2010/2011 wystąpił z wnioskiem o urlop bezpłatny od 1 lutego do 31 marca 2011 r., na który uzyskał zgodę dyrektora szkoły. Do końca sierpnia 2011 r. nauczycielowi należy wypłacić świadczenie urlopowe w wysokości:
- 6/18 etatu x 1.093,93 zł = 364,64 zł,
- 364,64 zł : 12 miesięcy x 10 miesięcy (do okresu zatrudnienia nie zalicza się 2 miesięcy, podczas których nauczyciel przebywa na urlopie bezpłatnym) = 303,87 zł.
Podstawa prawna:- art. 3 ust. 4, art. 5 ust. 2, ust. 2a, ust. 3, ust. 4, ust. 5 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 225, ze zm.),
- art. 13 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2011 z 20 stycznia 2011 r. (Dz.U. z 2011 r. nr 29, poz. 150),
- art. 30 ust. 3, art. 53 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674, ze zm.),
- art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, ze zm.),
- § 1-3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 marca 2009 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2009 r. nr 43, poz. 349),
- § 2 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. z 1998 r. nr 161, poz. 1106, ze zm.),
- obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 18 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2010 r. i w drugim półroczu 2010 r.
