Prawo pracy - Personel od A do Z

Zgodnie z ustawodawstwem unijnym wszelkie ograniczenia i zakazy dotyczące korzystania z pracy tymczasowej mogą być uzasadnione tylko ze względu na interes ogólny, związany w szczególności z:

• ochroną pracowników tymczasowych,
• wymogami zdrowia i bezpieczeństwa w pracy lub
• potrzebą zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku pracy i zapobiegania nadużyciom.

W związku z tym dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady dotycząca pracy tymczasowej nakłada na państwa członkowskie obowiązek przeprowadzenia przeglądu regulacji celem zweryfikowania, czy istniejące w nich ograniczenia mają uzasadnione podstawy.

Prace nad wskazaniem zakazów i ograniczeń oraz weryfikacji ich podstawy mają być przeprowadzone po konsultacji z partnerami społecznymi zgodnie z przepisami ustawowymi, układami zbiorowymi pracy i praktykami przyjętymi w danym kraju, a co najważniejsze - mają być przeprowadzone do 5 grudnia 2011 r. Do tego czasu państwa członkowskie powinny poinformować komisję unijną o wynikach przeprowadzonego przeglądu przepisów dotyczących pracy tymczasowej.

PKPP Lewiatan przeprowadziła analizę przepisów ustawy o pracownikach tymczasowych w zakresie istnienia w nich zakazów i ograniczeń, które mogą być uznane przez komisję za niezgodne z ustawodawstwem unijnym. W jej wyniku wskazano ograniczenia, które zdaniem organizacji nie mają wystarczającego uzasadnienia. Zgłoszono propozycję ich zmian.

Postulaty zmian dotyczą następujących 6 kwestii:

1. Rezygnacja z definicji „pracy tymczasowej”.
2. Rezygnacja z niektórych ograniczeń w zakresie rodzaju prac, które mogą być wykonywane przez pracowników tymczasowych.
3. Zniesienie ograniczenia długości zatrudnienia pracowników tymczasowych.
4. Wprowadzenia możliwości zatrudniania pracowników tymczasowych na podstawie umów na czas nieokreślony.
5. Zrównanie długości okresu wypowiedzenia umów terminowych zawieranych z pracownikami tymczasowymi.
6. Wyłączenie stosowania ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych do pracowników tymczasowych.

Obecnie pracownicy tymczasowi mogą wykonywać tylko te rodzaje prac, które zostały wyszczególnione w ustawie, a mianowicie prace:

• charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub

• których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika nie byłoby możliwe, lub
• których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika.

Zdaniem PKPP Lewiatan takie uregulowanie tematu wprowadza niczym nie uzasadnione ograniczenie w dostępie pracowników tymczasowych do rynku pracy, a także w możliwości korzystania przez pracodawców z elastycznych form zatrudnienia. To właśnie pracodawcy, którzy korzystają z usług pracowników tymczasowych, są w stanie najlepiej określić własne potrzeby w zakresie struktury zatrudnienia i stwierdzić, które z prac mają charakter stały, a które tymczasowy. PKPP Lewiatan postuluje, aby na wzór regulacji unijnych scharakteryzować pracę tymczasową po prostu jako pracę wykonywaną tymczasowo przez pracownika agencji pracy tymczasowej pod nadzorem i kierownictwem przedsiębiorstwa użytkownika.

Kolejna uwaga zgłoszona przez PKPP Lewiatan dotyczy dwóch kwestii. Pierwsza ma na celu zniesienie zakazu powierzania pracownikom tymczasowym pracy szczególnie niebezpiecznej w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 237¹⁵ Kodeksu pracy. Zdaniem organizacji takie uregulowanie nie znajduje uzasadnienia w zakresie ochrony pracowników tymczasowych czy wymogów zdrowia i bezpieczeństwa w pracy, gdyż pracownicy tymczasowi, tak samo jak pozostali pracownicy, przechodzą badania lekarskie i szkolenia bhp. Co więcej, podlegają oni ochronie bhp w takim samym zakresie, jak inni pracownicy, a co za tym idzie, nie ma podstaw, aby ograniczać możliwość podjęcia przez pracowników tymczasowych pracy szczególnie niebezpiecznej. Takie zezwolenie, zdaniem organizacji, mogłoby przyczynić się do ograniczenia negatywnych skutków (szczególnie zdrowotnych) występujących wśród pracowników zatrudnionych przez dłuższy okres w sektorach uznawanych za niebezpieczne.

Druga kwestia związana jest natomiast z zatrudnianiem pracowników tymczasowych na miejsce pracowników zwolnionych z przyczyn niedotyczących pracowników. Obecnie pracodawcy nie mogą zatrudniać pracowników agencji w miejsce pracowników zatrudnionych na stałe, jeżeli od momentu ich zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników nie upłynęły co najmniej 3 miesiące. Zdaniem PKPP Lewiatan długość okresu ochronnego nie ma zbyt dużego znaczenia dla bezpieczeństwa zatrudnienia stałych pracowników, w związku z czym taką samą funkcję ochronną równie dobrze spełniałby miesięczny okres ochronny. Organizacja postuluje więc skrócenie okresu ochronnego z 3 miesięcy do 1 miesiąca, twierdząc, że taka zmiana nie naruszy istoty gwarancji, dla której przepis ten został ustanowiony.

Trzecia uwaga zgłoszona przez PKPP Lewiatan dotyczy całkowitego zniesienia ograniczenia długości zatrudnienia pracowników tymczasowych. Obecnie jest tak, że w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy pracownik tymczasowy może świadczyć pracę na rzecz jednego pracodawcy użytkownika przez okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy. Taka regulacja zdaniem organizacji ma negatywny wpływ zarówno na interesy pracodawcy, jak i na interes pracownika tymczasowego. Pracodawcy zatrudniając bowiem pracowników tymczasowych, inwestują w ich rozwój, wysyłają na szkolenia, przyuczają do wykonywania pracy, pozwalają zdobyć doświadczenie, a po 18 miesiącach nie mogą już korzystać ze swojej inwestycji. Również pracownik tymczasowy, będąc świadomy czasowości swojego zatrudnienia, ciągle musi zmagać się z widmem niepewności sytuacji zawodowej, a tym samym i życiowej, nie mogąc liczyć na stałe zatrudnienie. Zdaniem organizacji zniesienie ograniczenia długości zatrudnienia takich pracowników nie tylko rozwiązałoby podobne problemy, ale także przyczyniłoby się do ograniczenia ryzyka zastępowania umów o pracę tymczasową umowami o charakterze cywilnoprawnym.

Kolejny postulat (po części skorelowany z poprzednim - nr 3) dotyczy wprowadzenia do pracy tymczasowej możliwości zawierania umów na czas nieokreślony. W zależności od tego, czy ustawodawca zgodziłby się znieść limit długości zatrudnienia na czas określony (o którym mowa w poprzednim punkcie), czy też nie, przewidziano dwa rozwiązania:

a) umowy na czas nieokreślony - przy zniesieniu ograniczenia długości umów tymczasowych

Pierwsze rozwiązanie dotyczy wprowadzenia ogólnej możliwości zatrudniania pracowników tymczasowych przez agencje na czas nieokreślony. Takie rozwiązanie byłoby uzasadnione, gdyby nie istniał limit ograniczający maksymalny czas zatrudnienia u jednego pracodawcy. Zdaniem PKPP Lewiatan takie rozwiązanie zapewniałoby ochronę miejsc pracy pracowników tymczasowych, ponieważ sprzyjałoby utrzymaniu przez nich zatrudnienia w tym samym miejscu pracy oraz zwiększało szanse na stałe zatrudnienie bezpośrednio u pracodawcy użytkownika. Co więcej, takie rozwiązanie pozwoliłoby na skuteczniejszą realizację zasady równego traktowania pracowników tymczasowych w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi na stałe.

b) umowy na czas nieokreślony - przy pozostawieniu ograniczenia długości umów tymczasowych

Jeżeli pomimo sugestii PKPP Lewiatan ustawodawca nie zdecydowałby się na zniesienie ograniczenia długości umów o prace tymczasową, w takiej sytuacji proponuje się, aby po zakończeniu umowy na czas określony możliwe było zatrudnienie przez agencję pracowników tymczasowych na czas nieokreślony. W ten sposób po 18 miesiącach dalej mogliby oni świadczyć pracę na rzecz tego samego pracodawcy użytkownika.

Zdaniem PKPP Lewiatan takie rozwiązanie z pewnością wpłynęłoby na zwiększenie ochrony przewidzianej w przepisach unijnych dla pracowników tymczasowych, poprzez umożliwienie im wykonywania pracy w tym samym miejscu pracy na warunkach równych tym oferowanym pracownikom zatrudnionym na stałe.

Piąta uwaga do ustawy dotyczy zrównania okresu wypowiedzenia umów na czas określony, na podstawie których zatrudnieni są pracownicy tymczasowi. Obecnie przewidziano, że okres wypowiedzenia takich umów zależy od długości ich trwania i może wynosić:

• 3 dni, gdy umowa o pracę została zawarta na okres nieprzekraczający 2 tygodni,
• tydzień, gdy umowa o pracę została zawarta na okres dłuższy niż 2 tygodnie.

PKPP Lewiatan postuluje, aby ujednolicić okres wypowiedzenia umowy pracownikowi tymczasowemu - tak aby bez względu na długość trwania umowy, wynosił 3 dni robocze. Zgodnie z przedstawioną argumentacją takie rozwiązanie byłoby wskazane ze względu na to, że krótszy okres wypowiedzenia umożliwiałby pracodawcy użytkownikowi zaplanowanie realnego zapotrzebowania na pracę tymczasową.

Ostania uwaga zgłoszona przez PKPP Lewiatan dotyczy wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych do pracowników tymczasowych w agencjach pracy tymczasowej i pozostawienia możliwości objęcia ich postanowieniami regulaminów zfśs obowiązujących u pracodawców użytkowników. Zdaniem organizacji w pracy tymczasowej charakteryzującej się zatrudnianiem krótkookresowym udział pracowników w działalności socjalnej pracodawcy nie daje możliwości jej realizowania na zasadzie równego dostępu.

Ze względu na nałożony na państwa członkowskie obowiązek dokonania przeglądu regulacji dotyczących pracy tymczasowej przy współudziale partnerów społecznych z pewnością wskazane ograniczenia i propozycje ich zmiany niejednokrotnie będą dyskutowane. Na decyzje w zakresie tego, jakie zmiany zostaną wprowadzone albo czy w ogóle zostaną wprowadzone, przyjdzie nam poczekać, ale już dziś warto wiedzieć, w jakim kierunku zmiany te mogą się potoczyć.

Źródło: http://www.pkpplewiatan.pl