WRAZ ZE WZROSTEM PŁACY MINIMALNEJ W 2011 R. ROSNĄ INNE ŚWIADCZENIA
W 2011 r. wskaźniki podatkowe i stopy procentowe składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pozostają bez zmian, jednak nie oznacza to, że nie zmieniło się zupełnie nic. A wszystko to za sprawą podwyżki minimalnego wynagrodzenia za pracę, która pociąga za sobą także wzrost innych świadczeń.
Skala podatkowa, koszty uzyskania przychodów i stopy procentowe składek bez zmian
Wcześniejsze lata przyzwyczaiły nas do tego, że co roku zmieniały się wskaźniki podatkowe, a niekiedy także wysokość stóp procentowych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Jednak nie tym razem. W 2011 r. w wysokości z 2010 r. obowiązują:
- koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy (podstawowe - 111,25 zł oraz podwyższone - 139,06 zł),
- kwota zmniejszająca podatek - 556,02 zł (1/12 kwoty, czyli tzw. ulga podatkowa, o którą pracodawca pomniejsza zaliczki na podatek pracowników wynosi 46,33 zł),
- stopy procentowe składek ZUS:
- emerytalna 19,52% - finansowana po połowie (9,76%) ze środków pracodawcy i pracownika,
- rentowa 6% (1,5% finansowana przez pracownika, 4,5% pokrywana ze środków pracodawcy),
- chorobowa 2,45% (finansowana w całości ze środków pracownika),
- zdrowotna 9% (finansowana ze środków pracownika, przy czym odliczeniu od podatku podlega składka w wysokości 7,75%).
Także składki na poszczególne fundusze pozostały bez zmian i wynoszą:
- Fundusz Pracy - 2,45%,
- Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - 0,10%,
- Fundusz Emerytur Pomostowych - 1,5%.
Minimalne wynagrodzenie za pracę wyższe, a wraz z nim…
Od 1 stycznia 2011 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.386 zł. Jest to więc gwarantowana minimalna płaca dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy (pracownik w 1. roku pracy musi zarabiać co najmniej 80% tej kwoty, czyli 1.108,80 zł).
Minimalne wynagrodzenie za pracę dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru zatrudnienia. Zatem w 2011 r. wynagrodzenie niepełnoetatowców nie może być niższe niż:
- dla pracownika zatrudnionego na 1/2 etatu - 693 zł,
- dla pracownika zatrudnionego na 1/3 etatu - 462 zł,
- dla pracownika zatrudnionego na 1/4 etatu - 346,50 zł,
- dla pracownika zatrudnionego na 1/5 etatu - 277,20 zł.
Od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę uzależniona jest także wysokość wielu innych świadczeń. Wzrost płacy minimalnej w 2011 r. pociąga zatem za sobą wzrost innych świadczeń i wskaźników.
a) dodatek za pracę w porze nocnej
Pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje z tego tytułu dodatek do wynagrodzenia w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia.
Miesiąc | Obliczenia* | Wysokość dodatku za 1 godzinę pracy |
Styczeń | 1.386 zł : 160 godz. x 20% | 1,73 zł |
Luty | 1.386 zł : 160 godz. x 20% | 1,73 zł |
Marzec | 1.386 zł : 184 godz. x 20% | 1,51 zł |
Kwiecień | 1.386 zł : 160 godz. x 20% | 1,73 zł |
Maj | 1.386 zł : 168 godz. x 20% | 1,65 zł |
Czerwiec | 1.386 zł : 168 godz. x 20% | 1,65 zł |
Lipiec | 1.386 zł : 168 godz. x 20% | 1,65 zł |
Sierpień | 1.386 zł : 176 godz. x 20% | 1,58 zł |
Wrzesień | 1.386 zł : 176 godz. x 20% | 1,58 zł |
Październik | 1.386 zł : 168 godz. x 20% | 1,65 zł |
Listopad | 1.386 zł : 160 godz. x 20% | 1,73 zł |
Grudzień | 1.386 zł : 168 godz. x 20% | 1,65 zł |
* Powyższych obliczeń dokonaliśmy przy założeniu, że dniem wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy jest sobota.
b) maksymalna odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika
Wysokość odprawy jest uzależniona od zakładowego stażu pracy pracownika i równa 1-, 2- lub 3-miesięcznemu wynagrodzeniu. Odprawę oblicza się na zasadach ustalonych przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Jednak maksymalna wysokość odprawy nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, co w 2011 r. wynosi 20.790 zł.
c) minimalna podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłków
Podstawę wymiaru świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z okresu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownik stał się niezdolny do pracy. Jednak tak ustalona podstawa nie może być niższa niż płaca minimalna po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Minimalna podstawa świadczeń przewidzianych w ustawie zasiłkowej w 2011 r. nie może być zatem niższa niż:
- 1.195,98 zł (1.386 zł -1.386 zł x 13,71%) oraz
- 956,78 zł (1.108,80 zł - 1.108,80 zł x 13,71%) - dla pracowników w pierwszym roku pracy; minimalne wynagrodzenie tych pracowników nie może być niższe niż 80% płacy minimalnej.
d) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych
Jeszcze w 2011 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne tych osób jest równa wysokości świadczenia pielęgnacyjnego (od 1 listopada 2009 r. - 520 zł). Uwaga! Od 1 stycznia 2012 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych będzie ustalana od kwoty stanowiącej równowartość 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.
e) kwoty wolne od potrąceń
Dodatkowo należy pamiętać, że na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalana jest tzw. kwota wolna od potrąceń, czyli minimalna kwota do wypłaty pracownikowi, z wynagrodzenia którego dokonywane są potracenia.
Kwoty wolne od potrąceń w 2011 r. (dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy) |
Potrącenia, o których mowa w art. 87 § 1 ustawy Kodeks pracy (potrącenia obligatoryjne, niewymagające zgody pracownika): |
Sumy egzekwowane potrącane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (minimalne wynagrodzenie za pracę netto) | 1.032,34 zł* |
Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi (75% minimalnej płacy netto) | 774,26 zł* |
Kary pieniężne przewidziane w art. 108 ustawy Kodeks pracy (90% płacy minimalnej netto) | 929,11 zł |
Potrącenia dobrowolne (za pisemną zgodą pracownika): |
Należności na rzecz pracodawcy | 1.032,34 zł* |
Należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca (80% płacy minimalnej netto) | 825,87 zł* |
* Powyższe kwoty obliczyliśmy przy założeniu, że pracownikowi przysługują podstawowe koszty uzyskania przychodów (111,25 zł), a pracodawca dysponuje oświadczeniem PIT-2, uprawniającym do pomniejszania zaliczki na podatek o 1/12 kwoty zmniejszającej (46,33 zł).
f) minimalne odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania
Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania, ma prawo do odszkodowania. Wysokość tego odszkodowania nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym roku, czyli w 2011 r. 1.386 zł.
Podstawa prawna:- art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 9 ust. 6, art. 18 ust. 5b i ust. 14, art. 22 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74, ze zm.),
- art. 1 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe (Dz.U. z 2009 r. nr 71, poz. 609),
- art. 79 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, ze zm.),
- art. 22 ust. 2, art. 27b ust. 2, art. 27f, art. 31 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, ze zm.),
- art. 35, art. 36 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2008 r. nr 237, poz. 1656),
- art. 6, art. 8 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2002 r. nr 200, poz. 1679, ze zm.),
- art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267, ze zm.),
- art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r. nr 90, poz. 844, ze zm.),
- art. 18 3d, art. 87, art. 87 1, art. 91 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94, ze zm.),
- rozporządzenie Rady Ministrów z 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz.U. z 2010 r. nr 194, poz. 1288).
