6 stycznia dniem wolnym od pracy
Po wielu latach święto Trzech Króli wraca jako dzień wolny od pracy. Sejm przyjął nowelizację Kodeksu pracy i ustawy o dniach wolnych od pracy, która będzie obowiązywać od 1 stycznia 2011 r. To udogodnienie ma jednak swoją cenę - nie będzie już wolnego za święto przypadające w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy.
Święto „w tygodniu” wciąż obniża wymiar czasu pracy
Zgodnie z przyjętą 24 września 2010 r. nowelizacją Kodeksu pracy, do art. 130 po § 2 postanowiono dodać jeszcze jeden §: 21. W związku z tym od 1 stycznia 2011 r. (jeśli ustawa zostanie przyjęta przez Senat i podpisana przez Prezydenta RP) art. 130 będzie brzmiał następująco:
㤠1.
Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, ustalany zgodnie z art. 129 § 1, oblicza się:
- mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie
- dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.
§ 2. Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.
§ 21. Jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy.
§ 3. Wymiar czasu pracy pracownika w okresie rozliczeniowym, ustalony zgodnie z art. 129 § 1, ulega w tym okresie obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy.”
Dodanie nowego paragrafu (§ 21) skutkuje tym, że w przypadku święta wypadającego w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, pracodawca już nie będzie musiał zastanawiać się, czy pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego udzielić jeszcze 1 dnia wolnego od pracy.
Od nowego roku jedynie święto przypadające w dniu pracującym będzie dawało prawo do dnia wolnego.
Wolne za 25 grudnia 2010 r. na starych zasadach
Ostatnie święto, za które pracodawca będzie musiał obniżyć wymiar czasu pracy zgodnie z obowiązującymi do końca roku zasadami, to 25 grudnia 2010 r. Niemniej jednak fakt, że święto to przypada w sobotę, nie oznacza, iż obligatoryjnie wszyscy pracownicy dostaną za nie dodatkowy dzień wolny.
W takim przypadku pewne jest bowiem tylko to, że pracownikom trzeba za święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniżyć wymiar czasu pracy o 8 godzin. Ewentualny obowiązek udzielania dodatkowego dnia wolnego od pracy wynika jednak z jeszcze jednego - liczby dni pracy przypadających na dany okres rozliczeniowy. Pracodawca w każdym okresie rozliczeniowym musi zapewnić określoną liczbę dni pracy. Święto przypadające w innym dniu niż niedziela powoduje, że w danym okresie rozliczeniowym dni będzie do przepracowania mniej. W sytuacji gdy święto przypada „w tygodniu” nie ma wątpliwości, że ten dzień nie jest pracujący i pracownicy po prostu mają wolne. Ale jeżeli wypada w sobotę lub też w inny dzień wyznaczony pracownikowi jako dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, gdy pracownik w tym dniu i tak nie świadczy pracy, to okazuje się, że mimo obniżenia wymiaru czasu pracy, nieudzielanie dodatkowego dnia wolnego spowoduje, iż pracownik o ten 1 dzień będzie miał za mało dni wolnych w danym okresie rozliczeniowym.
W związku z powyższym każdorazowo obowiązek udzielania dodatkowego dnia wolnego dotyczy jedynie pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w systemie podstawowym. W innych systemach bądź też w przypadku podwładnych zatrudnionych na część etatu nie zawsze trzeba będzie takiego dodatkowego wolnego udzielać. Może się bowiem okazać, że samo obniżenie normy czasu pracy o 8 godzin wystarczy, gdyż pracownicy i tak będą mieć więcej dni wolnych od pracy niż przewidywane przez Kodeks pracy minimum.
PrzykładW grudniu 2010 r., po obniżeniu wymiaru czasu pracy za święta Bożego Narodzenia, do przepracowania jest 176 godzin pracy, a minimalna liczba dni wolnych od pracy to 9. Pracownik zatrudniony w systemie równoważnym, w 1-miesięcznym okresie rozliczeniowym ma tak zaplanowaną pracę, że pracuje przez pierwszych 14 dni grudnia po 12 godzin, a 15 grudnia przez 6 godzin. Tym samym wypracowuje swój wymiar przez pierwszą połowę miesiąca, a następnych 16 dni ma wolne. W związku z tym w przypadku tego pracownika samo obniżenie wymiaru czasu pracy wystarczy, gdyż pracownik i tak ma więcej dni wolnych niż wynika to z obliczeń na podstawie Kodeksu pracy.
Pracownik zatrudniony na 1/2 etatu w grudniu 2010 r. ma tak zaplanowaną pracę, że pracuje po 8 godzin dziennie w każdy poniedziałek (6, 13, 20 i 27 grudnia, co daje 32 godziny pracy) i wtorek (7, 14, 21 i 28 grudnia, co daje 32 godziny pracy) oraz przez 3 środy (1, 8 i 15 grudnia, co daje kolejne 24 godziny pracy). W sumie pracownik pracuje przez 11 dni, czyli 88 godzin. W związku z tym pracownik ma więcej dni wolnych niż minimalna liczba przewidziana przez Kodeks pracy, a w więc jemu również nie należy udzielać dodatkowego dnia wolnego.
„Zaległe” dni wolne w 2011? Tak może się zdarzyć
Nowe przepisy, które mają obowiązywać od 2011 r., nie oznaczają, że pracodawca nie może po 1 stycznia 2011 r. udzielić pracownikowi wolnego jeszcze za 2010 r. Warunkiem jest jednak, aby okres rozliczeniowy obejmował także ten miesiąc.
PrzykładPracownika zatrudnionego w systemie podstawowym w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązuje 3-miesięczny okres rozliczeniowy obejmujący listopad 2010 r., grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. W takiej sytuacji dodatkowy dzień wolny za 25 grudnia 2010 r. może być pracownikowi udzielony do końca stycznia 2011 r. Pracodawca nie musi natomiast udzielać pracownikowi dodatkowego dnia wolnego za 1 stycznia 2011 r., mimo że według starych zasad musiałby to zrobić.
Przedstawiciele pracodawców nie są zadowoleni…
Pomysł wprowadzenia kolejnego dnia wolnego od pracy nie spodobał się przedstawicielom pracodawców. PKPP Lewiatan uważa, że wbrew temu, co znalazło się w uzasadnieniu projektu ustawy, kolejny dzień wolny od pracy „obniży roczną sprzedaż dóbr i usług podmiotów prowadzących działalność gospodarczą o ponad 4,2 mld złotych (przy tym wielkość ta dotyczy wyłącznie podmiotów, które zatrudniają więcej niż 50 pracowników)”. To z kolei pociągnie za sobą mniejsze wpływy budżetowe z podatków CIT i VAT.
Ponadto, jak argumentuje PKPP Lewiatan, dodatkowy świąteczny dzień wolny od pracy oznacza zakaz pracy w placówkach handlowych, a przecież to „właśnie handel uchronił Polskę przed recesją (60% PKB pochodzi ze spożycia indywidualnego)”. Lewiatan podkreśla, że nawet rezygnacja z oddawania innego dnia za święto przypadające w „wolną sobotę” nie zniweluje ujemnych skutków ekonomicznych wprowadzenia dodatkowego dnia wolnego.
Mimo sprzeciwu pracodawców kwestia przywrócenia Święta Trzech Króli jako dnia wolnego od pracy zdaje się być przesądzona. Już niemal pewne jest, że 6 stycznia 2011 r. pracownicy będą mieli wolne, a placówki handlowe - po świątecznym szaleństwie - będą świecić pustkami.
Źródło: www.pkpplewiatan.pl
Podstawa prawna:- art. 130 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94),
- ustawa z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (przekazana Marszałkowi Senatu i Prezydentowi RP 29 września 2010 r.).
