Uproszczenie zasad przeprowadzania wstępnych badań lekarskich - czy tym razem się uda?
Sejmowa Komisja „Przyjazne Państwo” zaproponowała zmiany w Kodeksie pracy, które mają ułatwić pracodawcom realizację obowiązku kierowania pracowników na wstępne badania lekarskie. Pomysł nie jest nowy - w 2009 r. swoją propozycję w tej sprawie zgłosili senatorowie. Czy komisyjny projekt będzie miał większą siłę przebicia i uzyska poparcie?
Obecne przepisy są uciążliwe i kosztowne dla pracodawców
W obecnym stanie prawnym wstępnym badaniom lekarskim podlegają:
- osoby przyjmowane do pracy,
- pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
Badaniom wstępnym nie podlegają jednak osoby przyjmowane ponownie do pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.
W praktyce realizacja tego obowiązku jest bardzo uciążliwa. W sytuacji nawiązania z tym samym pracownikiem umowy o pracę na tym samym stanowisku, nawet kilka dni po rozwiązaniu poprzedniej umowy o pracę, pracodawcy muszą kierować pracownika ponownie na wstępne badania lekarskie. Generuje to koszty dla pracodawcy (to on pokrywa koszty badań wstępnych). Pracodawca jest także zobowiązany do przechowywania orzeczeń wydanych na podstawie wstępnych badań lekarskich.
Po zmianach ma być łatwiej i taniej
Projekt zmian Kodeksu pracy przedstawiony przez sejmową Komisję „Przyjazne Państwo” zakłada, że badaniom wstępnym nie będę podlegały osoby przyjmowane do pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.
Oznaczałoby to, że tylko wtedy, gdy przerwa w zatrudnieniu pracownika na tym samym stanowisku u tego samego pracodawcy jest dłuższa niż 30 dni, pracodawca będzie miał obowiązek skierować pracownika na badania wstępne. Jeśli natomiast ta przerwa trwa krócej lub równo 30 dni, pracownik nie będzie musiał być skierowany na badania wstępne.
Według założeń projekt ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia omawianej nowelizacji w Dzienniku Ustaw.
Komisyjna propozycja zmian w Kodeksie pracy nie jest nowa. W Sejmie już od ubiegłego roku znajduje się senacki projekt nowelizacji, który również przewiduje zmiany w przeprowadzaniu wstępnych badań lekarskich. Senacka wersja zakłada, że badaniom wstępnym nie podlegałyby osoby przyjmowane do pracy u dotychczasowego pracodawcy, mające aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, jeżeli warunki pracy na tym stanowisku nie uległy zmianie.
Projekt zmian w przepisach dotyczących wstępnych badań lekarskich zaproponowany przez sejmową Komisję „Przyjazne Państwo” określa więc termin, od jakiego pracownik musi być ponownie skierowany na badania wstępne, zaś w senackim projekcie zmian wystarcza, aby orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku było aktualne.
Podstawa prawna:- art. 229 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94),
- projekt sejmowej Komisji „Przyjazne Państwo” z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy,
- senacki projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy (druk sejmowy nr 2019).
Autor: Aneta Mościcka
specjalista prawa pracy