RPO: Emeryci powinni mieć takie same prawa do świadczeń chorobowych jak pozostali pracownicy
Pracownik mający ustalone prawo do emerytury nie może liczyć na takie same świadczenia chorobowe, jakie przysługują pracownikowi niemającemu uprawnień emerytalnych. W razie choroby, która trwa po ustaniu zatrudnienia, nie otrzyma on zasiłku chorobowego, natomiast świadczenia rehabilitacyjnego nie uzyska także wtedy, gdy nadal pozostaje w zatrudnieniu! Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił interweniować i wystąpił do Minister Pracy o zajęcie stanowiska w tej sprawie.
W razie choroby pracujący emeryci są w gorszej sytuacji
Co do zasady pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby ma prawo do:
- wynagrodzenia chorobowego - przez okres do 33 dni w roku kalendarzowym (a w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50 lat - przez 14 dni w roku),
- zasiłku chorobowego - od 34. (15.) dnia choroby aż do wyczerpania okresu zasiłkowego (182 lub 270 dni); zasiłek chorobowy przysługuje pracownikowi w niektórych przypadkach także po ustaniu ubezpieczenia (stosunku pracy),
- świadczenia rehabilitacyjnego (maksymalnie przez okres 12 miesięcy) - jeśli lekarz orzeknie, że dalsze leczenie rokuje powrót do zdrowia.
W sytuacji gdy choroba dopada pracującego emeryta, sprawa wygląda jednak znacznie gorzej. Nie dość, że wynagrodzenie chorobowe przysługuje my tylko przez 14 dni w roku kalendarzowym (ze względu na ukończenie 50 lat), to jeszcze nie ma on prawa do zasiłku chorobowego - po ustaniu ubezpieczenia (czyli po rozwiązaniu stosunku pracy). Ponadto osoba mająca ustalone prawo do emerytury nie ma w ogóle prawa do świadczenia rehabilitacyjnego - bez względu na to, czy nadal jest zatrudniona, czy też choroba wykracza poza okres podlegania ubezpieczeniu.
RPO chce równego traktowania dla wszystkich ubezpieczonych
Sytuacja pracujących emerytów w zakresie prawa do świadczeń z tytułu choroby nie podoba się Rzecznikowi Praw Obywatelskich, który postanowił interweniować w tej sprawie i wystąpił do Minister Pracy o wyjaśnienie (wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich do Minister Pracy i Polityki Społecznej z 26 sierpnia 2010 r., sygn. RPO/653966/10/III/3003.7.3 RZ).
RPO podkreślił, że zgodnie z art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wszystkim ubezpieczonym zapewnia się równe traktowanie, w szczególności zaś w dziedzinie warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych, obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, obliczania wysokości świadczeń oraz okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń. Jednak w przypadku braku prawa do świadczenia rehabilitacyjnego pracowników, tj. osób mających tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, którzy legitymują się ustalonym prawem do emerytury, zasada ta nie została zachowana.
Przyznanie pracownikom emerytom prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia oraz prawa do świadczenia rehabilitacyjnego wymagałoby wprowadzenia zmian w ustawie. Jak wiadomo proces taki jest czasochłonny. Możliwe jest także skierowanie przez RPO sprawy do Trybunału Konstytucyjnego, który może wydać wyrok uchylający wspomniane przepisy.
Podstawa prawna:- art. 1, art. 2, art. 13 pkt 1, art. 22 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512),
- art. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585).
