KRÓTSZY STAŻ PRACY KOBIET ZGODNY Z KONSTYTUCJĄ RP
Powszechny wiek emerytalny pozostaje „po staremu”. Dnia 15 lipca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zróżnicowanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z Konstytucją RP i nie narusza zasady równości.
Krótsza praca równa się niższa emerytura?
Wniosek w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją RP zróżnicowania powszechnego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn urodzonych po 31 grudnia 1948 r. złożył Rzecznik Praw Obywatelskich.
Obecnie wiek, którego osiągnięcie uprawnia do przejścia na emeryturę powszechną, wynosi co najmniej:
- 60 lat - w przypadku kobiet i
- 65 lat - dla mężczyzn.
Zdaniem RPO krótszy wiek emerytalny kobiet stanowi dyskryminację. Prowadzi do krótszego okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym, przez co kobiety krócej oszczędzają na swoją emeryturę, ale dłużej ją pobierają. Tym samym wysokość świadczeń kobiet i mężczyzn jest znacznie zróżnicowana (szacuje się, że niższy o 5 lat wiek emerytalny powoduje, że emerytura kobiety może być niższa od świadczenia przysługującego mężczyźnie nawet o 30%).
Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył, że osiągnięcie wieku emerytalnego wprawdzie nie musi być tożsame z datą rozpoczęcia pobierania świadczenia, może jednak stać się przyczyną wywierania na kobiety nacisku na wycofanie się z rynku pracy, zwłaszcza w okresach podwyższonego bezrobocia. Zdaniem RPO potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nabycie uprawnień emerytalnych może być traktowane jako uzasadniona przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę.
Ustalenie różnego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn nie narusza zasady równości
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zróżnicowanie powszechnego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn nie powoduje dyskryminacji kobiet i jest uzasadnione w świetle różnic wynikających z pełnienia przez kobiety szczególnej roli w społeczeństwie i rodzinie - zwłaszcza funkcji macierzyńskich i wychowawczych, a także równoczesnego obciążenia kobiet zarówno pracą zawodową, jak i obowiązkami rodzinnymi.
Trybunał odniósł się również do przytoczonego przez RPO orzecznictwa SN w sprawie osiągnięcia wieku emerytalnego jako uzasadnionej przyczyny rozwiązania umowy o pracę i podkreślił, że zarówno w świetle znowelizowanego Kodeksu pracy, jak i jego wykładni przyjętej w uchwałach składów siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w ostatnich latach, nabycie uprawnień emerytalnych nie może być wyłączną przyczyną wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, a dalsze zatrudnienie nie powoduje zawieszenia wypłaty świadczenia emerytalnego.
Zdaniem TK zróżnicowanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z Konstytucją RP
Artykuł 24 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim przewiduje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, jest zgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2010 r., K 63/07 - wyrok zapadł przy 3 zdaniach odrębnych).
Co ciekawe, Trybunał Konstytucyjny - mimo uznania zróżnicowania powszechnego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn za zgodne z Konstytucją RP - zauważył, że nie można takiego rozwiązania uznać za optymalne i dodał, że „zmiany w tym kierunku są także traktowane jako cel do osiągnięcia w przyszłości w świetle prawa Unii Europejskiej i prawa międzynarodowego”.
